00-013 Warszawa, ul. Jasna 1
telefon +48 022 596 43 00
18.05.2012 r.
imieniny: Feliksa i Aleksandry
KRS 
 aktualności
 kalendarium

« cofnij

List do Rzecznika Praw Obywatelskich

Warszawa, dnia 23 lipca 2007 r.

Pan
Janusz Kochanowski
Rzecznik Praw Obywatelskich

W związku z uchwaleniem przez Sejm 14.06.2007 r. ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz zmiany niektórych innych ustaw – Zgromadzenie Ogólne Krajowej Rady Spółdzielczej zwraca się do Pana Rzecznika z prośbą o skierowanie wniosku do Trybunału Konstytucyjnego o uznanie za niekonstytucyjne niektórych przepisów tej ustawy.

1. Przepis art. 1 pkt. 13 określa nowe warunki finansowe przenoszenia własności lokali na członków, którym przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do mieszkania.

Według przepisu obowiązującego przed wejściem ustawy w życie, art. 12 ust. 1 pkt. 5 przewidywał, iż przeniesienie własności lokalu mieszkalnego wymagało wpłaty różnicy pomiędzy wartością rynkową lokalu a zwaloryzowaną wartością wniesionego wkładu mieszkaniowego. Przyjęta nowa regulacja zawarta w art. 1 pkt. 13 ogólnie rzecz biorąc oznacza, iż osoba która zwraca się do spółdzielni z żądaniem przeniesienia na nią własności lokalu, zobowiązana będzie tylko do spłaty przypadających na ten lokal zobowiązań spółdzielni związanych z budową w kwotach nominalnych, a nie jak dotychczas do uiszczania wartości rynkowej lokalu z uwzględnieniem kwot wpłaconych wcześniej. Oznacza to w praktyce, iż członkowie, przy przekształceniu prawa do lokalu w oparciu o art. 1 ust. 3 dokonają tego za symboliczną kwotę, podczas gdy rządami ustawy nowelizowanej przekształcenia były dokonywane za odpłatnością rzędu kilkunastu, czy kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Patrząc na to rozwiązanie z konstytucyjnego i cywilnoprawnego punktu widzenia stwierdzić należy, iż regulacja zawarta w art. 1 pkt. 13 ustawy stanowi ograniczenie prawa własności. Spółdzielnia mieszkaniowa jest bowiem osobą prawną, która jest właścicielem budynku mieszkalnego, a więc i poszczególnych mieszkań w nim położonych, które stanowią jego części składowe. Nakaz przeniesienia własności części składowej rzeczy na określoną osobę trzecią stanowi oczywistą ingerencje w treść prawa własności, nakazuje bowiem wyzbycie się części mienia. Stanowi więc ograniczenie prawa rozporządzania rzeczą, które przyjął w swoim orzecznictwie T.K. Oznacza również trwałe pozbawienie spółdzielni pewnego składnika jej mienia, przez co zmniejsza się ekonomiczne wartości majątku spółdzielni.

Oznacza to, że mamy tu formalnie do czynienia z ograniczeniem prawa własności rozumianego jako "prawne władztwo osoby nad rzeczą", a więc sytuacją, o której mowa w art. 64 ust. 3 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Podkreślić tu należy, iż spółdzielnie mieszkaniowe są w świetle jednoznacznego stanowiska Trybunału Konstytucyjnego "podmiotami prawnymi których własność podlega ochronie przewidzianej w art. 64 i art. 21 Konstytucji". Oznacza to, że każda ingerencja ustawodawcy w to prawo podlega ocenie z punktu widzenia art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz innych norm i wartości konstytucyjnych.

2. Przepis art. 1 pkt. 36 wprowadza nowe brzmienie art. 48 ust. 3 zgodnie z którym spółdzielnia, która nabyła nieodpłatnie mieszkanie zakładowe od jednostki państwowej obowiązana jest przenieść własność lokalu na najemcę za zwrotem tylko nakładów poniesionych przez spółdzielnię na utrzymanie budynku, w którym lokal jest położony.

Przepis ten praktycznie wyłącza swobodę rozporządzania przez spółdzielnię przysługującym im prawem własności. Spółdzielni nakazuje się bowiem ustawowo dokonania rozporządzenia swoim mieniem.

Należy podkreślić, iż jest to ingerencja zarówno w prawo własności w sensie formalno-prawnym, jak i w sensie ekonomicznym.

Należy podkreślić, iż przejęcie przez spółdzielnie mieszkaniową budynku z lokalami mieszkalnymi, stanowiącymi tzw. mieszkania zakładowe pod tytułem darmym (nieodpłatnie) jest słabiej chronione. Taki pogląd należy uznać jako błędny i niezgodny z konstytucją. Z nabyciem własności związane są określone obowiązki również na rzecz osób trzecich (np. polecenie przy darowiźnie art. 893 k.c.), ale winny być one określone w momencie nabycia własności. Obowiązek przeniesienia na rzecz najemców własności wyodrębnionych lokali mieszkalnych stanowi zobowiązanie które można było nałożyć na spółdzielnię w momencie nabycia własności. Działanie późniejsze stanowi bardzo poważną ingerencję w prawo własności. Jednak może to mieć miejsce w umowie darowizny lub w późniejszym porozumieniu. Odnosząc to założenie do omawianej regulacji powiedzieć można, iż ograniczenia uprawnień właściciela, który nabył własność nieodpłatnie, mogą być ustanawiane wcześniej niż samo nabycie własności lub równocześnie z nim. Oznacza to, że art. 1 pkt. 36 mógłby być uznany za zgodny z konstytucją, gdyby dotyczył nabycia własności mającego miejsce po dniu wejścia życie ustawy.

«« | [1] 2 | » | »»
1 do 1 | razem: 2
 społdzielczość
Związki rewizyjne
strony Krajowych Związków Rewizyjnych oraz spółdzielni zrzeszonych w związkach »
Inne związki rewizyjne
strony innych Związków Rewizyjnych »
Spółdzielnie
baza spółdzielni »

odwiedziny: 3877483
od września 2007