telefon +48 022 596 43 00
List Rzecznika Praw Obywatelskich do Ministra Budownictwa
Warszawa, dnia 7 sierpnia 2007 r.
Pan
Andrzej Aumiller
Minister Budownictwa
W dniu 14 czerwca 2007 r. Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Ustawa ta została opublikowana w Dzienniku Ustaw Nr 125 z dnia 13 lipca 2007 r. pod pozycją 873. Zgodnie z art. 12 tej ustawy, datę jej wejścia w życie określono na 31 lipca 2007 r. Oznacza to, że w tym wypadku przewidziana przez ustawodawcę vacatio legis ustawy wyniosła 19 dni.
Jeszcze przed dniem opublikowania tej ustawy, do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich zaczęły lawinowo napływać skargi od obywateli oraz organizacji obywateli, kwestionujących poszczególne zapisy tej ustawy. Do dnia dzisiejszego do Biura Rzecznika wpłynęło ponad 250 pism w tej sprawie. Są to w większości skargi zbiorowe, podpisane przez więcej niż jedną osobę.
Podkreślenia wymaga, że w większości nie są to pisma ogólnikowe, wyrażające jedynie niezadowolenie z nowych uregulowań prawnych. Przeważają takie, w których w sposób wolny od emocjonalnego zabarwienia, zawarto szereg merytorycznych, konkretnych zarzutów pod adresem poszczególnych uregulowań ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.
Wśród najczęściej powtarzających się zagadnień kwestionowanych przez piszących, są oczywiście finansowe zasady przenoszenie na członków, którym służą spółdzielcze lokatorskie prawa do lokali, odrębnej własności zajmowanych mieszkań.
Równie dużo skarg dotyczy jednak problematyki związanej z zasadniczą ingerencją ustawodawcy w organizację spółdzielni mieszkaniowych jako podmiotów gospodarczych, posiadających osobowość prawną (likwidacja zebrań przedstawicieli, zasada społecznego działania rad nadzorczych, ustawowe ograniczenie liczby kadencji rad nadzorczych, obowiązek posiadania strony internetowej, obowiązek publicznego udostępniania danych dotyczących finansowej kondycji spółdzielni mieszkaniowej oraz protokołów z posiedzeń organów) oraz ingerencji ustawodawcy w sferę praw majątkowych członków spółdzielni (ustawowy zakaz ustanawiania spółdzielczych własnościowych praw do lokali, obligatoryjny reżim ustawy o własności lokali z momentem przeniesienia odrębnej własności ostatniego lokalu w budynku, zasada tworzenia przez spółdzielnię nieruchomości jednobudynkowych dla potrzeb ustanawiania odrębnej własności lokali spółdzielczych).
W bardzo wielu skargach powtarza się zarzut, iż wprowadzenie, po zaledwie 19-to dniowej vacatio legis w trakcie roku obrachunkowego, nowych zasad dotyczących gospodarki finansowej spółdzielni: prowadzić będzie w praktyce albo do zignorowania obowiązujących już przepisów przez spółdzielnie, albo do załamania się prowadzonej przez nie aktualnie gospodarki finansowej: poprzez naruszenie stabilności finansów. W chwili wejścia w życie ustawy spółdzielnie mają bowiem uchwalone plany gospodarcze i finansowe, na podstawie których realizują w roku 2007 określone roboty budowlane.
Roboty te wykonywane są w oparciu o zawarte umowy cywilnoprawne. Tymczasem przepisy ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych powodują radykalną zmianę dotychczasowego sposobu gospodarowania funduszem remontowym w spółdzielni, poprzez ustanowienie zasady, iż różnica między kosztami eksploatacji i utrzymania danej nieruchomości zwiększa odpowiednio przychody lub koszty eksploatacji i utrzymania tej właśnie nieruchomości w roku następnym.
Konieczność dostosowania środków z funduszu remontowego do nowej zasady, w wielu spółdzielniach doprowadzi do tego, że niemożliwe stanie się wykonanie zaplanowanych i będących w trakcje realizacji, robót budowlanych. W efekcie spółdzielnie mogą nie dotrzymać zawartych przez siebie umów, narażając tym samym spółdzielnię (a więc wszystkich członków) na określoną odpowiedzialność prawną za nie wykonanie umowy.
Nie wiadomo w jaki sposób wprowadzoną przez ustawę o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych zasadę powiązania wpływów i wydatków wyłącznie z określoną nieruchomością, dostosować do sytuacji, w których spółdzielnie mieszkaniowe są w trakcie realizacji wieloletnich przedsięwzięć inwestycyjnych, takich jak np. modernizacja sieci centralnego ogrzewania.
Podobnie, krótka vacatio legis powoduje szereg problemów z szybkim wdrożeniem nowych zasad ustalania wysokości opłat płaconych przez członków w związku z zajmowaniem mieszkań spółdzielczych.
od września 2007












