Pięć edycji Konkursu KRS na najlepszą pracę badawczą z zakresu spółdzielczości 2005—2009

W 2009 roku zakończona została piąta edycja konkursu Krajowej Rady Spółdzielczej na najlepszą prace badawcza z zakresu spółdzielczości. Można więc dokonać obecnie krótkiego podsumowania.

Konkurs ogłoszony został po raz pierwszy w marcu 2005 r. w celu "odbudowy pozycji spółdzielczości w społeczeństwie, promocji ruchu spółdzielczego w Polsce oraz zwiększenia zainteresowania środowisk naukowych i akademickich badaniami nad spółdzielczością" (pkt. 2 Regulaminu Konkursu", a zaproszenia do udziału w nim przekazane zostały do instytutów naukowych prowadzących badania związane ze spółdzielczością, uczelni wyższych (zwłaszcza ekonomicznych, rolniczych, a także nauk społecznych, ekonomicznych i politycznych uniwersytetów) oraz krajowych i regionalnych związków spółdzielczych. Informacje o Konkursie podają również wydawnictwa KRS oraz znajdują się na stronie internetowej KRS (www.krs.com.pl ).

Na 5 edycji konkursu nadesłano łącznie 63 prace (zakwalifikowano do konkursu 58), z czego:

• w 2005 r. – 8
• w 2006 r. – 7
• w 2007 r. – 17
• w 2008 r. – 17
• w 2009 r. – 14.

Wśród zakwalifikowanych prac 11 należało do kategorii prac badawczych, 12 – do kategorii prac doktorskich/habilitacyjnych, a 35 – licencjackich/magisterskich. Najwięcej prac dotyczyło spółdzielczości "Samopomocy Chłopskiej" (15), bankowej (8), mleczarskiej i mieszkaniowej (po 7), ogólnej problematyki spółdzielczości wiejskiej i problematyki ogólno-spółdzielczej (po 5), a także rolniczych spółdzielni produkcyjnych (3), spółdzielni pracy i grup producentów rolnych (po 2) oraz SKOK-ów, spółdzielni socjalnych czy uczniowskich. Aż 27 prac było z dziedziny ekonomii, 13 wiązało się z organizacją i zarządzaniem, po 5 było z dziedziny prawa i historii, 4 finansowości, 3 politologii i po 1 z pedagogiki i socjologii. Instytucją, która zgłosiła najwięcej prac (zgodnie z regulaminem prace muszą być zgłaszane przez uczelnie, instytuty badawcze czy organizacje spółdzielcze) był Krajowy Związek Rewizyjny "Samopomoc Chłopska" – przekazał 9 prac, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego przekazała ich 7, Uniwersytet Warszawski 5, po 2 prace zgłosiły Akademia Ekonomiczna w Katowicach, Akademia Finansów w Warszawie, Akademia Podlaska w Siedlcach, Almamer Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Warszawie, Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, Katolicki Uniwersytet Lubelski, Uniwersytet w Białymstoku i Uniwersytet Rzeszowski., zaś kilkanaście innych instytucji po 1 pracy.

Komisja Konkursowa, którą każdorazowo powoływał prezes Zarządu KRS, przyznała łącznie:

• 10 nagród I stopnia (w wysokości 2000 zł.)
• 21 nagród II stopnia (w wysokości 1000 zł)
• 18 wyróżnień (w wysokości 500 zł) oraz
• 2 dyplomy uznania.

Poziom wielu prac był bardzo wysoki – 8 spośród nich doczekało się wydania w postaci książkowej, niektóre (fragmenty lub w skróconej wersji) zakwalifikowane zostały do druku w Spółdzielczym Kwartalniku Naukowym, wszystkie zaś zostały włączone do zbiorów Biblioteki Krajowej Rady Spółdzielczej. Nagrody wręczane były laureatom podczas dorocznych uroczystości z okazji Międzynarodowego Dnia Spółdzielczości, listy gratulacyjne wysyłane były również do promotorów prac i na uczelnie.

Wydaje się, że Konkurs spełnił oczekiwania – obserwowany generalny wzrost zainteresowania konkursem, a dla niektórych studentów czy młodych pracowników naukowych możliwość udziału w nim stanowiła zapewne jeden z argumentów na rzecz podjęcia problematyki spółdzielczej w swoich badaniach. Kluczowa rola jednak należy do potencjalnych promotorów prac, a także organizacji spółdzielczych promujących wśród swoich pracowników, którzy studiują na studiach wieczorowych czy zaocznych, podejmowanie pisania prac dotyczących ich spółdzielni czy organizacji (dobry przykład "Samopomocy Chłopskiej", a zwłaszcza Gminnej Spółdzielni w Wiśle). Tematy podejmowanych prac formułowane są zwykle na uczelni i nie zawsze pokrywają się z bieżącymi potrzebami praktyki. Nie udało się jak dotąd zainteresować badaczy czy promotorów tematami istotnymi dla polskiej spółdzielczości zebranymi przez KRS przy współpracy związków rewizyjnych, ogłaszanymi corocznie w komunikatach o kolejnych edycjach konkursu.

Mając powyższe na uwadze, Komisja Konkursowa w 2009 r. zaproponowała prezesowi Zarządu KRS wprowadzenie w następnych edycjach Konkursu nowych (nieobligatoryjnych) kategorii nagród specjalnych:

• za całokształt działalności naukowo-badawczej i naukowo-dydaktycznej na rzecz spółdzielczości dla szczególnie zasłużonych na tym polu pracowników nauki, zwłaszcza z okazji ich jubileuszów, zakończenia czynnej pracy itp. okoliczności
• za współpracę nauki ze spółdzielczością, zwłaszcza dla pracowników naukowo-dydaktycznych, którzy wypromowali szczególnie wysoką liczbę tematów spółdzielczych wśród swoich dyplomantów/magistrantów/doktorantów bądź inicjowali i wspierali prowadzenie innych prac badawczych na tym polu
• za współpracę spółdzielczości z nauką, zwłaszcza dla praktyków spółdzielczości, którzy szczególnie promowali wśród pracowników spółdzielczości podjęcie studiów i prac licencjackich/magisterskich/doktorskich/habilitacyjnych bądź w inny sposób wspierali badania naukowe nad spółdzielczością.

Rozstrzygnięcie VI edycji Konkursu na Najlepszą Pracę Badawczą z Zakresu Spółdzielczości

Zakończona została VI edycja Konkursu Krajowej Rady Spółdzielczej na Najlepsze Prace Badawcze z Zakresu Spółdzielczości. Prace konkursowe można było składać w okresie 1 maja 2009 r. – 30 kwietnia 2010 r. Nadesłano 18 prac, w tym jedną badawczą (nie na stopień), dwie doktorskie, 7 magisterskich i 8 licencjackich, inżynierskich bądź dyplomowych. 3 spośród nich miały charakter ogólno-spółdzielczy, 4 dotyczyły spółdzielczości rolniczej ("SCh" lub GPR), 4 bankowej, 3 pracy, 2 mieszkaniowej i 2 spożywców. Zdecydowana większość prac była z dziedziny ekonomii, po jednej z historii, prawa, zarządzania czy public relations. Powołana przez prezesa Zarządu KRS Komisja Konkursowa postanowiła zakwalifikować do Konkursu 17 prac oraz przyznać w kategorii prac doktorskich i habilitacyjnych 2 równorzędne nagrody II stopnia (po 1500 zł), a w kategorii prac licencjackich i magisterskich 5 równorzędnych nagród II stopnia (po 1000 zł), 8 wyróżnień (po 500 zł) i 2 dyplomy uznania. Poniżej przytaczamy Protokół Komisji Konkursowej.

Jednocześnie przypominamy o rozpoczęciu naboru prac do VII Edycji Konkursu. Prace, wykonane (obronione lub opublikowane) po 1 maja 2010 r. można nadsyłać do Krajowej Rady Spółdzielczej w terminie do dnia 30 kwietnia 2011 r. na adres:

Krajowa Rada Spółdzielcza
Spółdzielczy Instytut Badawczy
ul. Jasna 1, 00—013 Warszawa
z dopiskiem na kopercie "Konkurs na pracę badawczą"

Regulamin Konkursu zamieszczony jest poniżej.

P r o t o k ó ł

Posiedzenia Komisji Konkursowej Konkursu na najlepszą pracę badawczą z zakresu spółdzielczości w dniu 2 czerwca 2010 r.

Komisja Konkursowa powołana przez Prezesa Zarządu KRS Alfreda Domagalskiego w celu przyznania nagród w VI edycji Konkursu na najlepszą pracę badawczą z zakresu spółdzielczości, w składzie: prof. dr hab. Mieczysław Adamowicz (Przewodniczący Rady Konsultacyjno-Doradczej KRS – Przewodniczący Komisji), dr Adam Piechowski (SIB/KRS – Sekretarz Komisji), dr Iwona Drozd-Jaśniewicz (SIB/KRS – członek Komisji), Zdzisław Gumkowski (Dyrektor SIB/KRS – Członek Komisji), dr Krzysztof Lachowski (SIB/KRS – Członek Komisji), po zapoznaniu się z nadesłanymi pracami, na posiedzeniu w dn. 2 czerwca 2010 r., ustaliła, co następuje:

1. Na konkurs nadesłano 18 prac. Komisja uznała, że 17 spośród nich w pełni spełnia wymogi formalne wyszczególnione w komunikacie o ogłoszeniu konkursu i mogą zostać zakwalifikowane do V edycji konkursu.
2. Komisja postanowiła przyznać następujące nagrody:
   • w kategorii prac badawczych
     nagród nie przyznawać
   • w kategorii prac doktorskich i habilitacyjnych
     przyznać 2 równorzędne Nagrody II Stopnia w wysokości 1500 zł netto
     • panu Janowi Fuksowi za pracę "Spółdzielczość zaopatrzenia i zbytu w warunkach gospodarki rynkowej"
     • pani Annie Nowackiej za pracę "Uwarunkowania komunikacji marketingowej na przykładzie banków spółdzielczych powiatu płockiego i płońskiego"
   • w kategorii prac licencjackich i magisterskich
     przyznać 5 równorzędnych Nagród II Stopnia w wysokości 1000 zł netto:
     • pani Darii Biskup za pracę "Ocena funkcjonowania grup producentów rolnych w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółdzielni"
     • pani Agnieszce Magdalenie Filipiuk za pracę "Zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych przez spółdzielnię na przykładzie Bialskiej Spółdzielni Mieszkaniowej <> w Białej Podlaskiej"
     • pani Annie Klarkowskiej za pracę "Perspektywy rozwoju spółdzielczości na przykładzie gminne spółdzielni 'Samopomoc Chłopska' w Koronowie"
     • pani Barbarze Sawczuk za pracę "Bankowość spółdzielcza w procesie obsługi unijnych środków wsparcia na przykładzie Banku Spółdzielczego w Brańsku"
     • pani Joannie Monice Widor za pracę "Statut spółdzielni jako źródło regulacji stosunków zatrudnienia"
   • przyznać 8 Wyróżnień w wysokości 500 zł netto:
     • panu Krzysztofowi Andrzejowi Afanasjewowi za pracę "Próba oceny zarządzania marketingowego spółdzielczością w północno-wschodniej Polsce"
     • pani Ewie Alencynowicz za pracę "Problematyka rozliczeń i spłaty kredytów mieszkaniowych 'starego portfela' na przykładzie spółdzielni mieszkaniowej im. Władysława Jagiełły w Łodzi"
     • pani Bogumile Górskiej za pracę "Zabezpieczenia zwrotności kredytów na przykładzie banku spółdzielczego w Łomży w latach 2005—2008"
     • pani Kamili Jakubiak za pracę "Strategia zarządzania spółdzielnią na przykładzie ,,Społem>> PSS w Ostrołęce"
     • pani Beacie Mojeścik-Kubok za pracę "Analiza rentowności i płynności finansowej w przedsiębiorstwie na przykładzie Gminnej Spółdzielni 'Samopomoc Chłopska' w Wiśle"
     • pani Annie Nogowczyk-Wantulok za pracę "Płynność finansowa w przedsiębiorstwie na przykładzie 'Społem' Powszechnej Spółdzielni Spozywców w Ustroniu"
     • pani Moniki Beaty Ostrowskiej za pracę "Projekt ogólnopolskiej kampanii społecznej zmieniającej wizerunek polskiej spółdzielczości 'Spółdzielczość – tradycja i nowoczesność'"
     • pani Danucie Węgrzyn za pracę "Sytuacja finansowa Związku Lustracyjnego Spółdzielni Pracy w świetle sprawozdań finansowych za lata 2005—2007"
   • oraz przyznać 2 dyplomy uznania dla:
     • pana Pawła Koniecznego za pracę "System zarządzania ryzykiem płynności banku na przykładzie Banku Spółdzielczego w Trzebnicy"
     • pani Moniki Wittstock za pracę "Analiza systemu należności w Spółdzielni Pracy Rybołówstwa Morskiego 'Gryf' we Władysławowie".
3. Nagrody wręczyć podczas uroczystego spotkania organizowanego przez KRS z okazji Międzynarodowego Dnia Spółdzielczości w dniu 1 lipca 2010 r.
4. Włączyć nadesłane prace do zbiorów Biblioteki KRS. O ich innym wykorzystaniu w postaci publikacji itp. zadecyduje Prezes Zarządu KRS.
5. W związku z wpłynięciem dodatkowego wniosku o przyznanie nagrody specjalnej za działalność publikatorską i współpracę nauki ze spółdzielczością, Komisja stwierdza, że nie widzi możliwości przyznania w bieżącym roku takiej nagrody. Komisja zaproponuje prezesowi Zarządu KRS doprecyzowanie w Regulaminie Konkursu zasad przyznawania nagród specjalnych, o jakich jest mowa w protokole z 2009 r.
6. Wystąpić do prezesów Zarządów odpowiednich Związków Rewizyjnych z prośbą o rozważenie możliwości ufundowania dodatkowych nagród dla najlepszych nadesłanych na Konkurs prac dotyczących ich branży spółdzielczej.
7. O powyższych decyzjach poinformować Radę Konsultacyjno-Programową przy KRS na jej najbliższym posiedzeniu.

Prof. dr hab. Mieczysław Adamowicz
(Przewodniczący)

Dr Adam Piechowski
(Sekretarz)

Dr Iwona Drozd-Jaśniewicz

Zdzisław Gumkowski

Dr Krzysztof Lachowski

Regulamin Konkursu

1. Organizatorem Konkursu jest Krajowa Rada Spółdzielcza.
2. Celem Konkursu jest odbudowa pozycji spółdzielczości w społeczeństwie, promocja ruchu spółdzielczego w Polsce oraz zwiększenie zainteresowania środowisk naukowych i akademickich badaniami nad spółdzielczością.
3. Nagrody w ramach Konkursu będą przyznawane w trzech kategoriach:
   • za pracę badawczą, prowadzoną w ramach projektów badawczych, programów naukowych itp.
   • za pracę doktorską lub habilitacyjną
   • za pracę magisterską, licencjacką, inżynierską lub dyplomową.
4. Instytucjami uprawnionymi do zgłaszania wniosków o nagrody są:
   • uczelnie wyższe publiczne i prywatne
   • instytuty naukowo-badawcze, towarzystwa naukowe itp.
   • spółdzielcze związki rewizyjne.
5. Wniosek o nagrodę powinien składać się z:
   • zgłoszenia wraz z uzasadnieniem
   • pracy zgłoszonej do konkursu
   • omówienia pracy (maks. 1 str.)
   • informacji o autorze pracy (imię i nazwisko, adres do korespondencji, telefon kontaktowy, e-mail, instytucja)
   • ewentualnych dodatkowych opinii o pracy.
6. Wniosek powinien być skierowany do Prezesa Krajowej Rady Spółdzielczej w  terminie do 30 kwietnia danego roku. Praca zgłoszona do Konkursu powinna być wykonana/zakończona w ciągu ostatnich 12 miesięcy przed tą datą.
7. Wnioski o nagrodę zostaną rozpatrzone przez ustanowioną przy Krajowej Radzie Spółdzielczej Komisję Konkursową, której Przewodniczącym będzie Przewodniczący Rady Konsultacyjno-Programowej KRS, zaś członkami Dyrektor SIB i inne osoby mianowane przez prezesa Zarządu KRS.
8. Przyznane mogą być Nagrody I lub II stopnia, Wyróżnienia oraz Dyplomy Uznania. Kapituła może nie przyznać nagród w ogóle lub w danej kategorii. Maksymalna suma nagród w jednej edycji wynosi 10 000 PLN.
9. Wręczenie nagród odbywać się będzie na corocznych centralnych uroczystościach organizowanych przez KRS z okazji Międzynarodowego Dnia Spółdzielczości, który przypada w dniu 1 lipca.
10. Na uroczystość wręczenia nagród zostaną zaproszone wszystkie osoby, których prace zostały zgłoszone do udziału w Konkursie. Promotorzy nagrodzonych prac magisterskich i doktorskich otrzymają od organizatorów listy gratulacyjne.
11. Krajowa Rada Spółdzielcza zobowiązuje się do promowania zwycięzców Konkursu (np. w publikacjach spółdzielczych).
12. Obsługę techniczną Konkursu w ramach Krajowej Rady Spółdzielczej prowadzić będzie Spółdzielczy Instytut Badawczy. Kontakt:
    • Zdzisław Gumkowski tel. (22) 828 65 12, e-mail: gumkowskiz@krs.com.pl lub
    • Adam Piechowski tel. (22) 827 13 14, e-mail: piechowskia@krs.com.pl.

Propozycje zakresów tematycznych do ewentualnego wykorzystania przez uczestników kolejnych edycji Konkursu na najlepszą pracę badawczą z zakresu spółdzielczości

1. Spółdzielczość w nowych uwarunkowaniach wynikających z transformacji ustrojowej i integracji europejskiej (na przykładzie konkretnej spółdzielni, branży, pionu lub jednostki terytorialnej – gminy, powiatu, województwa).
2. Spółdzielczość i polityka państwa wobec spółdzielczości oraz spółdzielnie poszczególnych branż w gospodarce rynkowej – stan obecny i perspektywy rozwoju w Polsce, w UE, na świecie.
3. Nowe formy organizacyjne i nowe rodzaje spółdzielni (zwłaszcza spółdzielnie socjalne) realizujących pojawiające się w Polsce potrzeby (opieka socjalna, ochrona zdrowia, zwalczanie bezrobocia, itd.).
4. Integracja pionowa i pozioma spółdzielczości na szczeblu, lokalnym, regionalnym i krajowym.
5. Współpraca spółdzielni z samorządami terytorialnymi przy realizacji zadań na rzecz miejscowych społeczności (na przykładzie, gminy, powiatu, województwa).
6. Przyczyny i skutki likwidacji – upadłości spółdzielni w okresie transformacji gospodarczej (na terenie gminy lub powiatu, lub w konkretnej branży).
7. Więzi członkowskie w spółdzielniach oraz wzajemne relacje członek – spółdzielnia.
8. Demokracja spółdzielcza a system zarządzania spółdzielniami we współczesnych warunkach.
9. Zarządzanie i marketing w działalności spółdzielczej.
10. Udział członkowski a kondycja finansowa spółdzielni.
11. Prawa i obowiązki wynikające z członkostwa w spółdzielni – ich ochrona i egzekwowanie w postępowaniu sądowym.
12. Formy nawiązywania stosunku pracy w spółdzielniach – konsekwencje prawne wynikające dla pracodawcy i pracownika.

Propozycje ewentualnych konkretniejszych tematów

1. Handel spółdzielczy w warunkach gospodarki rynkowej.
2. Spółdzielczość wobec sieci handlowych w dużych aglomeracjach miejskich.
3. Główne zadania wiejskiej spółdzielczości zaopatrzenia i zbytu w obronie interesów rolników.
4. Spółdzielnie mleczarska wobec wymogów współczesnego rynku krajowego, europejskiego, światowego.
5. Problemy spółdzielczości mieszkaniowej na tle ogólnej sytuacji mieszkalnictwa w Polsce.
6. Tworzenie powiązań ekonomicznych pomiędzy spółdzielniami różnych pionów (pracy, spożywców, rolniczych, banków spółdzielczych, itd.).
7. Rola i zadania banków spółdzielczych a obsłudze wsi i rolnictwa.
8. SKOK-i jako alternatywna forma obsługi finansowej ludności.
9. Spółdzielcze grupy producentów rolnych (stan i możliwości rozwoju).
10. Udział spółdzielczości w wykorzystywaniu funduszy strukturalnych dla małych i średnich przedsiębiorstw.
11. Włączenie się spółdzielczości różnych branż w rozwój produkcji i handlu artykułów ekologicznych.
12. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, a prawo odrębnej własności – podobieństwa i różnice w przeszłości i na gruncie obowiązujących przepisów.