Inauguracja nowej Rady Co-operatives Europe

W maju 2013 r., podczas Zgromadzenia Ogólnego głównej europejskiej organizacji spółdzielczej Cooperatives Europe w Stambule, wybrano na kolejną czteroletnią kadencję  jej nową Radę. Wśród członków Rady znalazł się prezes Zarządu Krajowej Rady Spółdzielczej Alfred Domagalski. W dniach 12-13 września br. odbyło się w Brukseli jej  inauguracyjne posiedzenie.

Zebranie nietypowo zaplanowano na dwa dni (zwykle przeprowadza się jednodniowe), ponieważ porządek obrad był bardzo obfity, lecz przede wszystkim po to, by dać członkom Rady, zwłaszcza tym nowo-wybranym, szanse lepszego poznania się. Nowych członków jest trzech: Pernilla Bonde, reprezentująca szwedzką spółdzielczość mieszkaniową HSB, Jacques Landriot, działacz francuskiej organizacji spółdzielni pracy CG SCOP oraz Ilhami Teke, przedstawiciel tureckiego związku rolniczych spółdzielni kredytowych TARIM Kredi, który jako pierwszy w historii reprezentant swego kraju znalazł się we władzach Cooperatives Europe. Nowy jest również prezydent organizacji - Dirk Lehnhoff z Niemieckiego Związku Spółdzielczego i Raiffeisenowskiego DGRV, który w poprzedniej kadencji zasiadał w Radzie jako zwykły członek, lecz dobrze dał się poznać wszystkim dzięki swojej aktywności, będąc m. in. współautorem projektu restrukturyzacji Cooperatives Europe. Pozostali członkowie to:

Giorgio Bertinelli (Włochy),

Jean-François Hoffelt (Belgia),

Ed Mayo (Wielka Brytania),

Salme Näsi (Finlandia),

Juan Antonio Pedreno (Hiszpania),

Petar Stefanov (Bułgaria),

Susanne Wersthausen (Dania)

Liudmila Zaytseva (Rosja)

jak również przedstawiciele europejskich organizacji branżowych Euro Coop, CECODHAS, EACB, CECOP i COGECA. Alfred Domagalski reprezentował także nieobecnego Rostislava Dvoraka (Czechy), od którego otrzymał pełnomocnictwo.

Jednym z najważniejszych punktów obrad były wybory prezydium Rady. Organ ten, wprowadzony na mocy nowego statutu Cooperatives Europe przyjętego w Stambule, składa się z prezydenta i czterech członków. D. Lehnhoff, biorąc pod uwagę równowagę regionalną i parytet płci oraz dotychczasowe doświadczenia zaproponował na te stanowiska G. Bertinellego jako przedstawiciela krajów śródziemnomorskich,  S. Westenhausen, jako reprezentantkę państw skandynawskich, P. Stefanova, który będzie rzecznikiem organizacji z Europy Środkowej i Wschodniej oraz E. Mayo dla pozostałych krajów. Propozycja przyjęta została jednogłośnie. Ustalono, że każdy z członków Prezydium zadeklaruje jaką tematyką będzie chciał zajmować się w ramach prac tego organu. Ustalono też, że Prezydium spotykać się będzie 4 razy do roku, zaś Rada co najmniej trzy razy – raz w Brukseli, drugi raz w kraju jednego z członków i trzeci przy okazji dorocznego Zgromadzenia Ogólnego. W razie potrzeby może być również zwoływane czwarte posiedzenie.

Najwięcej czasu podczas spotkania nowej Rady zajęła nieformalna i formalna dyskusja nad politycznymi i strategicznymi priorytetami Cooperatives Europe na lata 2014-2018. Co zrobić, żeby organizacja była jak najbardziej użyteczna swoim członkom? Jak skutecznie bronić interesów spółdzielni wobec władz europejskich i poszczególnych krajów? Jak prowadzić efektywny spółdzielczy lobbing wobec Parlamentu Europejskiego i Komisji Europejskiej? Jak określić miejsce spółdzielni w „modnym” w dyskursie europejskim pojęciu przedsiębiorczości społecznej, by nie została ona w tych ramach zmarginalizowana? Jak zapewnić właściwe miejsce spółdzielczości w legislacji europejskiej i ustawodawstwach krajowych? W jakie nowe działania powinna angażować się Cooperatives Europe? Jak optymalnie ułożyć stosunki wzajemne z MZS? I jak czynić to wszystko przy bardzo ograniczonym budżecie organizacji? Na takie i na wiele innych pytań usiłowali znaleźć odpowiedź członkowie Rady. A. Domagalski poruszył m. in. sprawę konieczności wspierania rozwoju edukacji i badań spółdzielczych – walcząc bowiem z niekorzystnymi dla naszego sektora rozwiązaniami legislacyjnymi, wynikającymi m. in. z braku rozróżnienia pomiędzy spółdzielniami a spółkami kapitałowymi, jak to ma miejsce w Polsce i w wielu innych państwach, trzeba mieć do dyspozycji „nadbudowę” w postaci wiedzy, ekspertyz, wyników badań, a także „spółdzielczo wyedukowanych” polityków i publicystów. W tym kontekście towarzyszący A. Domagalskiemu dyrektor SIB dr Adam Piechowski poinformował Radę o europejskim projekcie edukacji spółdzielczej CONVENTUS, w którym uczestniczy KRS obok organizacji z Finlandii, Szwecji, Islandii i Włoch oraz zaprosił obecnych na otwarte, podsumowujące projekt seminarium w Helsinkach w dniu 27 września.

Wydaje się – jak skonstatowano – że sytuacja spółdzielczości w Europie znalazła się w zwrotnym punkcie. Z jednej strony przypomina się jej rolę jako ważnego europejskiego pracodawcy i dostarczyciela wielu kluczowych usług społecznych, która wykazała swoją zdolność do przeżycia i rozwoju w czasach kryzysu ekonomicznego, lepszą, niż wiele konwencjonalnych firm, z drugiej jednak strony brak jest spójnej, wspierającej spółdzielczość polityki na szczeblu unijnym i w wielu państwach członkowskich. Pojawiły się co prawda bardzo pozytywne tendencje, jak chociażby przyjęcie przez Parlament Europejski raportu autorstwa eurodeputowanej z Włoch Patrizii Toii podkreślającego rolę spółdzielni w przezwyciężaniu kryzysu, czy powołanie przez wiceprezydenta Komisji Europejskiej komisarza Antonio Tajaniego spółdzielczej Grupy Roboczej przy Komisji Europejskiej, która ma za zadanie przygotowanie spółdzielczej „mapy drogowej”.  Ważne jest jednak by inicjatywy te były trwałe, by podjęły je przyszły Parlament i Komisja Europejska wyłonione po wyborach w 2014 r. Dlatego udział spółdzielców w kampanii wyborczej do Europarlamentu, wybranie przyjaznych naszemu ruchowi deputowanych będzie tu miał kluczowe znaczenie. Rada Cooperatives Europe postanowiła kontynuować dyskusję nad sprawą wyborów i przygotowania „spółdzielczego kwestionariusza” dla kandydatów na najbliższych posiedzeniach.

Ważnym dla nas punktem obrad było podjęcie przez Radę decyzji o przyjęciu przedstawionego przez A. Domagalskiego zaproszenia Krajowej Rady Spółdzielczej do przeprowadzenia kolejnego Zgromadzenia Ogólnego Cooperatives Europe w Polsce na wiosnę 2014 r. Szczegółowy termin i miejsce zostaną sprecyzowane w najbliższym czasie, zaś, jak stwierdził prezes KRS, ten fakt nie tylko umożliwi uczestnikom lepsze poznanie spółdzielczości naszego kraju, jej osiągnięć i problemów, ale również powinien uzmysłowić naszym politykom i publicystom jak ważną rolę odgrywa spółdzielczość w Europie i być wyraźnym sygnałem, że nie można eliminować jej z naszego życia gospodarczego.

treść

1 lipca - Międzynarodowy Dzień Spółdzielczości 

Zgodnie z decyzją Sejmu RP z 21 kwietnia 1995 r., w Polsce Międzynarodowy Dzień Spółdzielczości obchodzony jest w dniu 1 lipca. Natomiast europejska i światowa spółdzielczość, kierując się rezolucją ONZ z 1994 r., obchodzi spółdzielcze święto w pierwszą sobotę lipca. W tym roku przypada ono na dzień 7 lipca. 

W bieżącym roku Międzynarodowy Dzień Spółdzielczości obchodzony jest na całym świecie pod hasłem Zrównoważone społeczeństwa poprzez spółdzielczość. Hasło to jest nawiazaniem do Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ, w realizację których aktywnie włącza się ruch spółdzielczy. W związku z nadchodzącym świętem spółdzielczym  Międzynarodowy Związek Spółdzielczy wydał następujące oświadczenie:

Oświadczenie Międzynarodowego Związku Spółdzielczego na Międzynarodowy Dzień Spółdzielczości 2018

Zrównoważone społeczeństwa poprzez spółdzielczość

7 lipca br spółdzielcy na całym świecie świętować będą Międzynarodowy Dzień Spółdzielczości. Wykorzystując hasło „Zrównoważone społeczeństwa poprzez spółdzielczość” pokażmy w jaki sposób, dzięki naszym wartościom, zasadom i strukturom zarządzania, spółdzielnie mają w swoją istotę wbudowane zrównoważony rozwój i odporność razem z troską o swe społeczności co stanowi siódmą z ich wiodących zasad.  Międzynarodowy Związek Spółdzielczy zachęca swoich członków do wykorzystania serwisów społecznościowych w Internecie (#CoopsDay) by upowszechnić tę wiedzę.

  - Reprezentujemy 1,2 miliarda członków. Nie ma prawdopodobnie innego ruchu gospodarczego, społecznego czy politycznego na świecie, który w czasie krótszym niż 200 lat osiągnął taki wzrost jak my. Ale nie wzrost jest rzeczą najważniejszą. My konsumujemy, wytwarzamy i wykorzystujemy zasoby, które daje nam nasza planeta, w solidarności ze środowiskiem naturalnym i z naszymi społecznościami. To właśnie dlatego jesteśmy kluczowym partnerem w realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ - powiedział Prezydent MZS Ariel Guarco.

Ze względu na swoją istotę spółdzielnie odgrywają potrójna rolę:
• Jako aktorzy ekonomiczni stwarzają szanse dla tworzenia miejsc pracy, środków do życia i dochodu;
• Jako przedsiębiorstwa o celach społecznych ukierunkowane na ludzi, przyczyniają się do tworzenia równości społecznej i sprawiedliwości;
• Jako instytucje demokratyczne, zarządzane przez swoich członków, odgrywają wiodącą rolę w społeczeństwie i w społecznościach lokalnych.

  Podczas gdy ostatni światowy raport PricewaterhouseCoopers wskazał, że dwie na pięć konwencjonalnych firm wciąż ignorują bądź nie wykazują znaczącego zaangażowania w realizację Celów Zrównoważonego Rozwoju, spółdzielnie są na czele tej drogi. Spółdzielnie wnoszą jedyny w swoim rodzaju wkład w wypełnienie wszystkich Celów Zrównoważonego Rozwoju i związanych z nimi zadań. W 2016 roku Międzynarodowy Związek Spółdzielczy rozpoczął kampanię „Spółdzielnie dla 2030 roku” (www.Coopsfor2030.coop), by ukazać zaangażowanie spółdzielni w realizację Celów Zrównoważonego Rozwoju i podkreślić wkład spółdzielni w uczynienie świata lepszym miejscem do życia.

  Spółdzielnie mają doświadczenie w budowaniu zrównoważonych i odpornych społeczeństw. Przykładowo wiele spółdzielni rolniczych przyczynia się do utrzymania trwałości terenów rolnych, gdyż uprawiają plony metodami zrównoważonego rolnictwa. Spółdzielnie spożywców w coraz większym stopniu wspierają zrównoważone zaopatrywanie się w swoje produkty i edukują konsumentów na temat odpowiedzialnej konsumpcji. Spółdzielnie mieszkaniowe pomagają w zapewnieniu bezpiecznych i przystępnych mieszkań. Banki spółdzielcze przyczyniają się do stabilności dzięki swojej bliskości klientom i zapewnieniu im dostępu do finansów na szczeblu lokalnym i są obecne nawet na oddalonych obszarach. Spółdzielnie usług komunalnych angażują się w udostępnianie ludności obszarów wiejskich energii i wody, a wiele z nich jest aktywnych w działaniach na rzecz demokratyzacji energii. Spółdzielnie pracy i socjalne różnych branż (zdrowia, komunikacyjne, turystyczne itp.) starają się zapewnić w efektywny sposób towary i usługi, tworząc jednocześnie długookresowe, zrównoważone miejsca pracy - a czynią to w coraz większym stopniu w sposób przyjazny dla naszej planety.
  - W Międzynarodowym Dniu Spółdzielczości zamierzamy pokazać światu, że możliwe jest połączenie wzrostu z demokracją, równością i sprawiedliwością społeczną. Że nasze społeczeństwa nie mogą dalej marnotrawić zasobów
i marginalizować ludzi. Że musimy ulepszać teraźniejszość i myśleć o przyszłości dla następnych pokoleń. I że jesteśmy dumni iż stanowimy część tego ruchu, opartego o wartości i zasady. Ruchu oddanego sprawiedliwości społecznej i zrównoważonemu rozwojowi środowiska naturalnego - powiedział Ariel Guarco.

Najważniejsze ogólnopolskie związki spółdzielcze oraz Krajowa Rada Spółdzielcza prowadzą aktywną działalność międzynarodową, m.in poprzez przynależność do europejskich i światowych organizacji spółdzielczych. Członkostwo w nich ułatwia nawiązywanie kontaktów z federacjami spółdzielczymi innych krajów, wymianę doświadczeń, dostęp do projektów międzynarodowych i szkoleń. Wybór polskich przedstawicieli do najwyższych organów kierowniczych tych organizacji jest dowodem uznania, jakim cieszy się polska spółdzielczość na świecie.

Krajowa Rada Spółdzielcza od samego początku swego istnienia jest członkiem Międzynarodowego Związku Spółdzielczego (MZS), największej i najstarszej na świecie organizacji pozarządowej reprezentującej ponad miliard spółdzielców ze wszystkich kontynentów. Członkostwo w Związku KRS przejęła po swej poprzedniczce - Naczelnej Radzie Spółdzielczej, należącej do MZS od początku lat 70. zeszłego wieku. W 1972 r. NRS była gospodarzem XV Kongresu MZS w Warszawie, zaś w 2004 r. KRS gościła Zgromadzenie Europejskie MZS, również w Warszawie. Członkiem Rady Europejskiej MZS był przedstawiciel Krajowej Rady Spółdzielczej Jerzy Jankowski.

KRS brała udział w pracach Komitetu Porozumiewawczego Europejskich Stowarzyszeń Spółdzielczych (CCACE), który w 2006 r., połączył się z Regionem Europejskim MZS, tworząc nową europejską organizację spółdzielczą Cooperatives Europe. KRS była jednym z jej założycieli, zaś prezes Zarządu KRS Alfred Domagalski wybrany został do Rady Cooperatives Europe. Podczas ostatniego Zgromadzenia Ogólnego organizacji na Malcie w 2017 r. do Rady wybrany został prezes Zarządu KRS Mieczysław Grodzki. W 2014 r. KRS gościła w Warszawie Zgromadzenie Ogólne Cooperatives Europe.

KRS reprezentuje polskie spółdzielnie branż rolniczych w Międzynarodowej Organizacji Spółdzielczości Rolniczej MZS (ICAO) - w marcu 2009 r. zorganizowała wspólnie z tą organizacją konferencję w Krakowie nt. „Wyzwania i szanse dla spółdzielni rolniczych krajów przeżywających transformację”. Przedstawiciele KRS zasiadają w Komitecie Wykonawczym ICAO. KRS współpracuje także z Generalną Konfederacją Spółdzielczości Rolniczej w UE (COGECA). Desygnowała swoich przedstawicieli do pracy w grupach roboczych ds. owoców i warzyw oraz mleka prowadzonych przez tę organizację wspólnie z Komitetem Rolniczych Organizacji Zawodowych przy UE (COPA), a delegacje KRS uczestniczyły w kongresach Rolnictwa Europejskiego oraz w jej innych pracach.

 Mieczysław Grodzki w Radzie Cooperatives Europe

W dniu 27 kwietnia 2017 r. na Malcie odbyło się Zgromadzenie Ogólne Cooperatives Europe, najważniejszej europejskiej organizacji spółdzielczej, pełniącej zarazem funkcję Regionu Europejskiego Międzynarodowego Związku Spółdzielczego (MZS).

Skład Rady Cooperatives Europe

Prezydent: Jean-Louis Bancel, długoletni przewodniczący wielkiego francuskiego banku spółdzielczego Crédit Coopératif, prezydent Międzynarodowego Stowarzyszenia Bankowości Spółdzielczej ICBA, członek Rady Międzynarodowego Związku Spółdzielczego

Członkowie:

1. Pernilla Bonde (Szwecja),
2. Vanya Boyuklieva (Bułgaria),
3. Rostislav Dvořak (Czechy),
4. William Janssens (Belgia),
5. Dirk Lehnhoff (Niemcy – dotychczasowy prezydent),
6. Stefania Marcone (Włochy),
7. Mieczysław Grodzki (Polska),
8. Ed Mayo (Wielka Brytania),
9. Caroline Naett (Francja),
10. Ünal Örnek (Turcja),
11. Anu Puusa (Finlandia),
12. Malena Riudavets (Hiszpania),
13. Susanne Westhausen (Dania).

Zgromadzenie, zgodnie ze statutem, ratyfikowało również czterech dodatkowych członków Rady nominowanych przez europejskie spółdzielcze organizacje branżowe. Są to:

1. Massimo Bongiovanni (Eurocoop – spółdzielczość spożywców),
2. Giuseppe Guerini (CECOP-CICOPA Europe – spółdzielczość pracy),
3. Christiana Pèes (COGECA – spółdzielczość rolnicza),
4. Etienne Pflimlin (EACB – bankowość spółdzielcza).

Wybrano też członków Europejskiego Komitetu Audytu i Kontroli, pełniącego w Cooperatives Europe funkcję komisji rewizyjnej. Zostali nimi ponownie Matthieu Vanhove (Belgia) i Niklas Widebeck (Szwecja).