Dziś, 10 października 2025 roku, przypada już 151 rocznica urodzin nauczycielki, która powołała do życia w Pszczelinie pod Warszawą pierwszą spółdzielnię uczniowską. Z tej okazji na stronie muzealnej Krajowej Rady Spółdzielczej po raz pierwszy prezentujemy dedykowany powstaniu i rozwojowi spółdzielni uczniowskich film.
Jadwiga Dziubińska (1874 -1937) założyła pierwszą w Polsce spółdzielnię uczniowską w 1900 roku. Miało to miejsce w Pszczelinie niedaleko Warszawy, w szkole rolniczej dla chłopców przy kursach pszczelarsko-ogrodniczych. Druga z kolei spółdzielnia w szkole powstała za jej sprawą w 1904 roku, w Kruszynku na Kujawach, w szkole gastronomicznej dla wiejskich składów i o tej spółdzielni mówi się dziś, że działała w pełni, według wszelkich spółdzielczych zasad.
Dwanaście lat później nauczyciel Roman Kluge stworzył w jednej z żeńskich szkół w Mińsku Mazowieckim kolejną spółdzielnię opartą o pracę uczennic; napisał także znany podręcznik instruujący jak to robić skutecznie, pt. „Kooperatywa w szkole”.
Kolejne spółdzielnie uczniowskie powstawały w różnych rodzajach szkół i w różnych zaborach. Dzieciom i młodzieży podobały się te inicjatywy i prowadzone w ramach nich działania. Spółdzielczość Uczniowska to była (i jest do dzisiaj!) nie tylko praktyczna nauka zasad ekonomicznych, przedsiębiorczości i systematycznego oszczędzania, ale wyrabianie w uczniach od najmłodszych lat postaw solidarności, odpowiedzialności oraz zaradności i umiejętności oszczędzania.
Obejrzyjcie, proszę, film o historii i teraźniejszości spółdzielni uczniowskich, jest on tutaj.
