Przyjmuje się, że pierwsza spółdzielnia rolniczo-handlowa (tzw.„Rolnik”) powstała jeszcze w 1890 roku w Mogilnie z inicjatywy i przy także przy wsparciu księdza — spółdzielcy Piotra Wawrzyniaka.
Celem powoływania do życia „Rolników” było zaopatrywanie chłopów w nawozy i nasiona z ominięciem licznych czasem pośredników, co pozwalało im obniżać koszty produkcji rolnej. Wsparcie tak dobrego organizatora, jakim był ks. Wawrzyniak, było nieocenione, bo niełatwo było się rolnikom wyplątać z „zaklętego kręgu” miejscowych układów, w których nie stanowili oni znaczącej siły, z jaką należało się liczyć. Działając wspólnie, zyskiwali więcej możliwości tańszego oraz efektywniejszego gospodarowania.
„Rolniki” przetrwały na rynku długo. Zdjęcie przedstawia gmach jednej z tego rodzaju organizacji, okres tuż przedwojenny (1938 rok). Szczegółowe informacje znajdują się obok zdjęcia.
