Poprzednikiem Spółdzielczego Instytutu Badawczego (SiB) był Spółdzielczy Instytut Naukowy (SiN), powołany jeszcze w 1927 roku z inicjatywy środowiska spółdzielczego. Prowadzącym w jego ramach prace, a zarazem jednym z najbardziej aktywnych działaczy spółdzielczych, był m.in. Prezydent-spółdzielca Stanisław Wojciechowski (który w latach 1927–1929 pełnił funkcję dyrektora placówki). Na zdjęciach widzimy jedno z seminariów SiB, które odbyło się w 1959 roku w jednym z domów uzdrowiskowych w Krynicy Zdroju.
Do współtwórców i aktywnych pracowników zalicza się również Franciszka Stefczyka, Marię Orsetti, Mariana Rapackiego, Mariana Sokołowskiego, Eugeniusza Strzeleckiego i wiele innych osób związanych również ze Związkiem Spółek Zarobkowych i Gospodarczych.
Celem SiN było prowadzenie badań naukowych nad ruchem spółdzielczym, dokumentowanie jego historii, opracowywanie teorii ekonomicznej spółdzielczości oraz edukacja kadr spółdzielczych.
W wyniku zmian polityczno-ustrojowych po II wojnie światowej instytucja ewolucyjnie przekształciła się w Spółdzielczy Instytut Badawczy (SIB) w 1948 roku, dostosowując swoją działalność do nowych realiów gospodarki nakazowo-rozdzielczej, a później do transformacji ustrojowej, ale także prowadząc prace badawcze (na miarę tamtej epoki) i wydając wiele publikacji o spółdzielczości.
Po 1989 roku po dyskusjach pozostano przy tej nazwie, wyznaczając jednak Instytutowi całkiem odmienne zadania, m.in. poddawanie analizie kondycji sektora spółdzielczego w Polsce i na świecie, opracowywanie ekspertyz i projektów aktów prawnych dotyczących prawa spółdzielczego oraz doradztwo ekonomiczne, organizację szkoleń oraz promocję nowoczesnych modeli biznesowych opartych na idei spółdzielczości. SIB jest umiejscowiony w strukturze Krajowej Rady Spółdzielczej.
