Esperantyści spotykali się na różnych kongresach, także przy okazji spotkań spółdzielców. Esperanto, czyli eksperymentalny język opracowany przez Ludwika Zamenhofa miał służyć umacnianiu więzów pomiędzy ludźmi, co doskonale korespondowało z jedną z wiodących idei spółdzielczości.
Esperanto jako język uniwersalny miało być także narzędziem do przezwyciężenia barier pomiędzy ludźmi w warunkach wieloetnicznego społeczeństwa II Rzeczpospolitej. Wierzono w to do tego stopnia, że powstawały nawet esperantystyczne spółdzielnie, przede wszystkim spożywców, prowadzące sklepy, w których można było porozumieć się w tym eksperymentalnym języku. Środowiska spółdzielców działających pośród fabrycznych robotników organizowały wówczas liczne kursy esperanta, mając nadzieję na ułatwienie międzynarodowej wymiany towarów i idei – oczywiście dzięki przełamywaniu barier komunikacyjnych. Esperanto potrafiono zapisać nawet statutach spółdzielni, zwłaszcza w okresie międzywojennym i w środowiskach żydowskich i polskich kooperatystów.
XXIX Jubileuszowy Światowy Kongres Esperanto odbył się w Warszawie w Polsce. Trwał od 7 do 15 sierpnia 1937 roku i zgromadził esperantystów z całego świata z okazji 50. rocznicy powstania języka.
Jak wiemy esperanto jako język „nie przyjęło się”, stosunkowo szybko ustępując międzynarodowemu językowi angielskiemu.
