18 stycznia 2026 roku minęła 177 rocznica urodzin Aleksandra Świętochowskiego, zasłużonego pisarza i publicysty wspierającego swoim piórem rozwój spółdzielczości pod zaborami.
Aleksander Świętochowski ( 1849- 1938), pisarz i publicysta pozytywistyczny był zbliżony do powstałego w 1906 roku, z inicjatywy Edwarda Abramowskiego, Towarzystwa Kooperatystów. W swoich publikacjach upowszechniał on ideę kooperatyw. Widać to zwłaszcza w tzw. felietonach z „Prawdy” (pisanych w latach 1881–1902), m.in. w cyklu "Liberum veto" (gdzie podpisywał się jako „Poseł Prawdy”, propagując idee samopomocy gospodarczej i spółdzielczej jako antidotum na wyzysk chłopów i robotników (co zbliżało go do myśli socjalistycznej tego okresu).
Różne formy kooperacji – jako alternatywne rozwiązania społeczne – pojawiają się również w „Publicystyka społeczna i oświatowa" (wybór Zenona Kmiecika, LSW 1987).
W historycznych opracowaniach Świętochowski jest uważany zgodnie – obok Marii Dąbrowskiej i Stefana Żeromskiego – za pisarzy świadomie sprzyjającym rozwojowi ruchu kooperatystycznego, zwłaszcza pod zaborem rosyjskim. Miał także związki ideowe, a być może także i personalne, ze Związkiem „Społem”.
Więcej o Towarzystwie Kooperatystów można przeczytać tutaj.
