1 lutego 2026 roku obchodzimy okrągłą rocznicę 165–lecia założenia pierwszej, zorganizowanej w najdrobniejszych szczegółach spółdzielni na ziemiach polskich – Towarzystwa Pożyczkowego Przemysłowców Miasta Poznania.
Przyjmuje się, że twórcami pierwszej (nie licząc Towarzystwa Rolniczego ks. Stanisława Staszica, które miało specyficzny charakter) nowoczesnej spółdzielni na ziemiach polskich (a na pewno pierwszej w branży spółdzielczości finansowej!) byli: usunięty ze stanowiska sędziego za propolska postawę Mieczysław Łyskowski, a także Karol Libelt i Hipolit Cegielski. Towarzystwo Pożyczkowe Przemysłowców Miasta Poznania działało na zasadach liberalnych (wzorowanych na niemieckim systemie Hermana Schulze z Delitzch) i „celowało” początkowo w kupców, a wkrótce także zamożniejszych chłopów. Stało się wzorem dla powstających w różnych miastach pod różnymi nazwami towarzystw, które z czasem miały przekształcić się w nowoczesne banki ludowe.
Dokładniejsza historia wielkopolskiej „eksplozji” spółdzielczości jest opisana tutaj.
