26 kwietnia 1925 roku, na specjalnym Zjeździe Zjednoczeniowym, zainicjowana została wielka fuzja spółdzielczych związków spożywców. Połączyły się ze sobą: Związek Polskich Stowarzyszeń Spożywców, Związek Robotniczych Stowarzyszeń Spółdzielczych (ZRSS), Związek Spółdzielni Pracowników Państwowych, Społecznych i Komunalnych i kilka mniejszych organizacji zaś rok później dołączyła do nich także Centrala Spożywczych Stowarzyszeń Spółdzielczych Robotników Chrześcijańskich. W efekcie tego szerokiego zjednoczenia powstał potężny Związek Spółdzielni Spożywców RP (znany jako „Społem”).
Zjazd Zjednoczeniowy związków spożywców II RP uważany jest za jedno z największych wydarzeń gospodarczych, społecznych a nawet politycznych w okresie międzywojennym – biorąc pod uwagę pod uwagę jego skalę i znaczenie. Zjednoczył on ze sobą dziesiątki tysięcy spółdzielców w ramach nowej struktury, która od 1935 roku oficjalnie nazyewała się "Społem" (tę nazwę wymyślił Stefan Żeromski).
Zjednoczenie spółdzielców już wówczas postrzegane było jako wielkie zwycięstwo Romualda Mielczarskiego, ówczesnego prezesa Związku Polskich Stowarzyszeń Spożywców (zaliczanego do tzw. nurtu neutralistycznego spółdzielczości tego okresu). Zwłaszcza, że udało mu się przekonać do fuzji siłą argumentów działaczy lewicowego Związek Robotniczych Stowarzyszeń Spółdzielczych (ZRSS) do przystąpienia do wspólnej struktury spółdzielczej (w ZRSS działali m.in. tak wybitni spółdzielcy jak Stanisław Szwalbe i Stanisław Tołwiński (socjaliści), Jan Wolski (anarchista) oraz Jan Hempel (początkowo socjalista, później komunista).
Po zjednoczeniu w 1925 roku Związek Spółdzielni Spożywców Rzeczypospolitej Polskiej (ZSS RP) zrzeszał 847 spółdzielni, liczył 493 tysiące członków oraz posiadał w swojej strukturze 1652 sklepy. Po przyłączeniu się w 1926 roku Centrali Spożywczych Stowarzyszeń Spółdzielczych Robotników Chrześcijańskich dołączyło się do niego dodatkowe 26 spółdzielni i 24 tys. członków, o jeszcze wzmocniło pozycję ZSS RP.
Możesz przeczytać także artykuł o lewicowym związku spółdzielczym ZRSS.
